Yildiz
New member
“Invalid Column Name” Ne Demek? Bir Yazılım Hatasından Toplumsal Dinamiklere Bakış
Hepimiz yazılım dünyasında bir şekilde hata mesajlarıyla karşılaşıyoruz. “Invalid column name” hatası da bunlardan biri. Teknik olarak baktığımızda, bir SQL sorgusunda tanımlanmamış ya da yanlış yazılmış bir sütun adına başvurulduğunda karşımıza çıkan basit bir uyarı. Fakat ben burada bu teknik terimi bir metafor gibi düşünmeye davet etmek istiyorum. Çünkü hayatın farklı alanlarında da hepimizin karşılaştığı görünmez “geçersiz sütun isimleri” var. Yani toplumda kabul görmeyen, duyulmamış, görmezden gelinmiş kimlikler, sesler, deneyimler.
Peki bu hata mesajını sosyal adalet, toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik perspektifinden okursak ne çıkar?
---
Görünmeyen Kimlikler ve “Invalid Column Name”
Veri tabanında olmayan bir sütuna sorgu atmaya çalıştığımızda sistem “ben bunu tanımıyorum” der. İşte toplumsal düzeyde de bazı kimlikler, deneyimler ya da sesler tam olarak böyle karşılanıyor: “Sen yoksun, seni tanımıyorum.”
Kadınların iş dünyasında yaşadığı cam tavan, LGBTİ+ bireylerin görünmezliği, engelli bireylerin göz ardı edilmesi… Bunların hepsi aslında toplumsal sistemin “geçersiz sütun” gibi davrandığı alanlar. Sistem sorguya cevap veremiyor çünkü o sütunu veri tabanına dahil etmemiş. Yani toplumsal yazılımımız eksik, hatalı ve yeniden düzenlenmeye muhtaç.
---
Kadınların Empati Odaklı Yaklaşımı
Toplumsal gözlemler, kadınların sorunlara yaklaşımında empatiyi ön plana aldığını gösteriyor. İş hayatında, aile içinde ya da sosyal hareketlerde kadınlar daha çok “karşı tarafın deneyimini anlamaya” odaklanıyor. Bu, sistemdeki eksik sütunları fark etmeyi kolaylaştırıyor.
Bir kadın, yazılımda çıkan “Invalid column name” hatasını gördüğünde yalnızca teknik açıdan değil, “Bu sütunun eksikliği kullanıcı deneyimini nasıl etkiliyor?” sorusunu da sorabilir. Çünkü empati, sadece bireysel ilişkilerde değil, teknik ve sosyal sorunların çözümünde de güçlü bir araç.
---
Erkeklerin Analitik ve Çözüm Odaklı Yaklaşımı
Öte yandan, erkeklerin sosyal olarak teşvik edildiği bir özellik de çözüm odaklılık ve analitik düşünce. Bir hata mesajı geldiğinde erkekler çoğunlukla “sorunu nasıl çözerim?” sorusuyla hareket ediyor. Hangi kod yanlış, hangi sütun eksik, hangi adımda hata yapılmış?
Bu yaklaşım, toplumsal sorunlarda da değerli. Çünkü görünmez kılınan grupların fark edilmesi kadar, bu grupların toplumsal sisteme “nasıl dahil edileceği” de kritik. Empatiyle fark edilen boşlukların, analitik yaklaşımla doldurulması gerekir.
---
Çeşitlilik Bir Veri Tabanı Gibidir
Düşünelim: Eğer veri tabanımızda sadece tek tip sütun varsa, yapabileceğimiz sorgular da sınırlı olur. Daha fazla sütun, daha fazla bilgi demektir. Daha fazla bilgi ise daha kapsamlı çözümler ve daha adil bir sistem anlamına gelir.
Toplumsal çeşitlilik de tam olarak budur. Farklı cinsiyetlerin, kültürlerin, yaş gruplarının, engellilik durumlarının temsil edilmesi, toplumun veri tabanını genişletir. Böylece sorgulara verdiğimiz cevaplar daha doğru, daha kapsayıcı olur. “Invalid column name” hataları da azalır.
---
Sosyal Adalet: Hatalı Sütunları Doğru İsimlendirmek
Her toplumun veri tabanında yanlış isimlendirilmiş ya da tamamen eksik bırakılmış sütunlar var. Örneğin:
- Kadınların emeğinin “görünmez iş” olarak kodlanması,
- LGBTİ+ kimliklerin “anormal” ya da “yok” sayılması,
- Azınlık kültürlerin “öteki” olarak kaydedilmesi.
Bunlar hep sistem hataları. Sosyal adaletin rolü, bu sütunları doğru isimlendirmek ve sistemin herkes için çalışmasını sağlamak.
---
Forumdaşlara Sorular
Burada bir noktada durup size sormak istiyorum:
- Sizce toplumun “Invalid column name” hataları neler?
- Hangi kimlikler, hangi deneyimler görünmez kılınıyor?
- Kadınların empati gücüyle erkeklerin analitik bakış açısını birleştirsek nasıl bir sosyal yazılım ortaya çıkar?
- Kendi hayatınızda hiç “ben bu sistemde yokum” hissini yaşadınız mı?
---
Samimi Bir Davet
Bu yazıyı teknik bir konudan yola çıkarak kaleme aldım ama asıl amacım bir düşünme daveti yapmak. Hepimiz bir toplum veri tabanının parçasıyız. Kimimizin sütunu tanınıyor, kimimiz ise hâlâ “Invalid column name” muamelesi görüyoruz.
Belki de birlikte yapmamız gereken şey, toplumsal veritabanımızı güncellemek. Eksik sütunları eklemek, yanlış isimlendirmeleri düzeltmek, herkese sorgularda doğru yanıt verecek bir sistem kurmak.
Çünkü hatasız bir toplum yok. Ama hataları kabul edip onları düzeltmeye çalışan bir toplum, gerçekten adil ve kapsayıcı olabilir.
---
Son Söz
“Invalid column name” sadece bir hata mesajı değil. Aynı zamanda hepimize bir hatırlatma: Eğer bir sütun yoksa, onu eklemek bizim elimizde. Eğer bir ses duyulmuyorsa, o sesi duyurmak bizim sorumluluğumuz.
Şimdi top sizde forumdaşlar. Sizce toplumsal yazılımımızda hangi sütunlar eksik, hangileri yanlış isimlendirilmiş? Ve en önemlisi, hep birlikte bunu nasıl düzeltebiliriz?
Hepimiz yazılım dünyasında bir şekilde hata mesajlarıyla karşılaşıyoruz. “Invalid column name” hatası da bunlardan biri. Teknik olarak baktığımızda, bir SQL sorgusunda tanımlanmamış ya da yanlış yazılmış bir sütun adına başvurulduğunda karşımıza çıkan basit bir uyarı. Fakat ben burada bu teknik terimi bir metafor gibi düşünmeye davet etmek istiyorum. Çünkü hayatın farklı alanlarında da hepimizin karşılaştığı görünmez “geçersiz sütun isimleri” var. Yani toplumda kabul görmeyen, duyulmamış, görmezden gelinmiş kimlikler, sesler, deneyimler.
Peki bu hata mesajını sosyal adalet, toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik perspektifinden okursak ne çıkar?
---
Görünmeyen Kimlikler ve “Invalid Column Name”
Veri tabanında olmayan bir sütuna sorgu atmaya çalıştığımızda sistem “ben bunu tanımıyorum” der. İşte toplumsal düzeyde de bazı kimlikler, deneyimler ya da sesler tam olarak böyle karşılanıyor: “Sen yoksun, seni tanımıyorum.”
Kadınların iş dünyasında yaşadığı cam tavan, LGBTİ+ bireylerin görünmezliği, engelli bireylerin göz ardı edilmesi… Bunların hepsi aslında toplumsal sistemin “geçersiz sütun” gibi davrandığı alanlar. Sistem sorguya cevap veremiyor çünkü o sütunu veri tabanına dahil etmemiş. Yani toplumsal yazılımımız eksik, hatalı ve yeniden düzenlenmeye muhtaç.
---
Kadınların Empati Odaklı Yaklaşımı
Toplumsal gözlemler, kadınların sorunlara yaklaşımında empatiyi ön plana aldığını gösteriyor. İş hayatında, aile içinde ya da sosyal hareketlerde kadınlar daha çok “karşı tarafın deneyimini anlamaya” odaklanıyor. Bu, sistemdeki eksik sütunları fark etmeyi kolaylaştırıyor.
Bir kadın, yazılımda çıkan “Invalid column name” hatasını gördüğünde yalnızca teknik açıdan değil, “Bu sütunun eksikliği kullanıcı deneyimini nasıl etkiliyor?” sorusunu da sorabilir. Çünkü empati, sadece bireysel ilişkilerde değil, teknik ve sosyal sorunların çözümünde de güçlü bir araç.
---
Erkeklerin Analitik ve Çözüm Odaklı Yaklaşımı
Öte yandan, erkeklerin sosyal olarak teşvik edildiği bir özellik de çözüm odaklılık ve analitik düşünce. Bir hata mesajı geldiğinde erkekler çoğunlukla “sorunu nasıl çözerim?” sorusuyla hareket ediyor. Hangi kod yanlış, hangi sütun eksik, hangi adımda hata yapılmış?
Bu yaklaşım, toplumsal sorunlarda da değerli. Çünkü görünmez kılınan grupların fark edilmesi kadar, bu grupların toplumsal sisteme “nasıl dahil edileceği” de kritik. Empatiyle fark edilen boşlukların, analitik yaklaşımla doldurulması gerekir.
---
Çeşitlilik Bir Veri Tabanı Gibidir
Düşünelim: Eğer veri tabanımızda sadece tek tip sütun varsa, yapabileceğimiz sorgular da sınırlı olur. Daha fazla sütun, daha fazla bilgi demektir. Daha fazla bilgi ise daha kapsamlı çözümler ve daha adil bir sistem anlamına gelir.
Toplumsal çeşitlilik de tam olarak budur. Farklı cinsiyetlerin, kültürlerin, yaş gruplarının, engellilik durumlarının temsil edilmesi, toplumun veri tabanını genişletir. Böylece sorgulara verdiğimiz cevaplar daha doğru, daha kapsayıcı olur. “Invalid column name” hataları da azalır.
---
Sosyal Adalet: Hatalı Sütunları Doğru İsimlendirmek
Her toplumun veri tabanında yanlış isimlendirilmiş ya da tamamen eksik bırakılmış sütunlar var. Örneğin:
- Kadınların emeğinin “görünmez iş” olarak kodlanması,
- LGBTİ+ kimliklerin “anormal” ya da “yok” sayılması,
- Azınlık kültürlerin “öteki” olarak kaydedilmesi.
Bunlar hep sistem hataları. Sosyal adaletin rolü, bu sütunları doğru isimlendirmek ve sistemin herkes için çalışmasını sağlamak.
---
Forumdaşlara Sorular
Burada bir noktada durup size sormak istiyorum:
- Sizce toplumun “Invalid column name” hataları neler?
- Hangi kimlikler, hangi deneyimler görünmez kılınıyor?
- Kadınların empati gücüyle erkeklerin analitik bakış açısını birleştirsek nasıl bir sosyal yazılım ortaya çıkar?
- Kendi hayatınızda hiç “ben bu sistemde yokum” hissini yaşadınız mı?
---
Samimi Bir Davet
Bu yazıyı teknik bir konudan yola çıkarak kaleme aldım ama asıl amacım bir düşünme daveti yapmak. Hepimiz bir toplum veri tabanının parçasıyız. Kimimizin sütunu tanınıyor, kimimiz ise hâlâ “Invalid column name” muamelesi görüyoruz.
Belki de birlikte yapmamız gereken şey, toplumsal veritabanımızı güncellemek. Eksik sütunları eklemek, yanlış isimlendirmeleri düzeltmek, herkese sorgularda doğru yanıt verecek bir sistem kurmak.
Çünkü hatasız bir toplum yok. Ama hataları kabul edip onları düzeltmeye çalışan bir toplum, gerçekten adil ve kapsayıcı olabilir.
---
Son Söz
“Invalid column name” sadece bir hata mesajı değil. Aynı zamanda hepimize bir hatırlatma: Eğer bir sütun yoksa, onu eklemek bizim elimizde. Eğer bir ses duyulmuyorsa, o sesi duyurmak bizim sorumluluğumuz.
Şimdi top sizde forumdaşlar. Sizce toplumsal yazılımımızda hangi sütunlar eksik, hangileri yanlış isimlendirilmiş? Ve en önemlisi, hep birlikte bunu nasıl düzeltebiliriz?